กรมการกงสุล

นโยบาย

 

การทูตเพื่อประชาชน

    รัฐบาลได้ดำเนินนโยบายการทูตเพื่อประชาชน เพื่อให้นโยบายการต่างประเทศสามารถตอบสนองต่อความต้องการของพี่น้องประชาชนคนไทยได้เป็นรูปธรรม และสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดนโยบายของรัฐบาลด้านต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวัน ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายสูงสุดในการทำให้การต่างประเทศเป็นการต่างประเทศของประชาชนและเพื่อผลประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จริง อันจะเป็นการสนับสนุนกระบวนการพัฒนาประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมภายในประเทศอีกทางหนึ่ง

 

 

โครงการบัวแก้วสัญจร
 
    กระทรวงการต่างประเทศได้จัดทำโครงการบัวแก้วสัญจรพบประชาชน โดยการนำข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศเดินทางไปรับฟังความคิดเห็นและดูสภาพความเป็อยู่ของประชาชนในจังหวัดตามแนวชายแดน เพื่อส่งเสริมให้นโยบายการต่างประเทศเป็นของประชาชนอย่างแท้จริง และสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลในการสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายต่างประเทศและนโยบายด้านต่างๆ ของรัฐบาล และเพื่อให้ประชาชนตระหนักว่านโยบายต่างประเทศเป็นสิ่งที่จับต้องได้และเกี่ยวข้องกับปากท้องและการดำรงชีวิต ซึ่งจากการดำเนินโครงการที่ผ่านมา มีประชาชนและข้าราชการในพื้นที่เข้าร่วมงานเป็นจำนวนมาก ทำให้กระทรวงการต่างประเทศได้รับข้อมูล ข้อเท็จจริง ความต้องการและปัญหาจากประชาชนในพื้นที่บริเวณชายแดน แล้วนำมาเป็นข้อมูลประกอบการดำเนินนโยบาย กำหนดมาตรการแก้ไขปัญหา และหารือกับผู้นำประเทศเพื่อนบ้าน

 

 

 

โครงการยุวทูตความดี เฉลิมพระเกียรติฯ
 
กระทรวงการต่างประเทศได้ริเริ่มโครงการยุวทูตความดี เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวขึ้นเพื่อถวายเป็นพระราชสักการะเนื่องในวโรกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 72 พรรษา ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนาและการเตรียมความพร้อมให้แก่ทรัพยากรบุคคลตั้งแต่ในวัยเด็กและเยาวชน ด้วยการปลูกฝังจิตสำนึก ความรับผิดชอบ การมีวินัย ความรักสามัคคี และมีองค์ความรู้และความคิดที่ก้าวไกลและสามารถก้าวทันต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต ทั้งนี้ ด้วยความมุ่งหวังว่ายุวทูตแห่งความดีภายใต้โครงการจะเติบโตขึ้นเป็นประชากรที่มีคุณภาพและคุณธรรม โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงรับโครงการนี้อยู่ในพระราชูปถัมภ์เพื่อความเป็นสิริมงคลและเป็นขวัญกำลังใจแก่ผู้บริหาร ครู และนักเรียน ตลอดจนเป็นแรงจูงใจให้ภาครัฐและเอกชนมีความสนใจและประสงค์ที่จะเข้าร่วมสนับสนุนโครงการฯ มากขึ้น ซึ่งโครงการดังกล่าวจะมีส่วนช่วยสนับสนุนการดำเนินนโยบายต่างประเทศ โดยทำหน้าที่เป็นผู้ประสานการดำเนินความสัมพันธ์ในระดับประชาชนต่อประชาชน (People to people Diplomacy) และสามารถช่วยยกระดับความสามารถในการแข่งขันของไทยบนเวทีระหว่างประเทศได้อย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการที่ผ่านมา กระทรวงการต่างประเทศได้ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการจัดทำโครงการนำร่องจากโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการประถมศึกษาแห่งชาติ 76 แห่งใน 76 จังหวัดทั่วประเทศ และโรงเรียนขยายผลจำนวน 2,571 โรงเรียน แล้วขยายกิจกรรมดังกล่าวในเชิงคุณภาพไปยังโรงเรียนประถมศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการประถมศึกษาแห่งชาติและโรงเรียนประถมศึกษาเอกชนทั่วประเทศ โดยพิจารณาจากความพร้อมของโรงเรียนและจังหวัดเป็นสำคัญ โดยอาศัยความร่วมมือจากสถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ของทั้งไทยในต่างประเทศและของต่างประเทศในไทย ตลอดจนชุมชน ธุรกิจ และองค์กรเอกชนต่างๆ ที่ร่วมให้การร่วมสนับสนุนโครงการในฐานะเพื่อนยุวทูตความดี
นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศยังได้จัดให้มีการสัมมนาผู้บริหารโรงเรียนและยุวทูต ที่เข้าร่วมในโครงการ การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ ทักษะความรู้ และประสบการณ์ให้แก่ยุวทูตที่มีความประพฤติดี รวมทั้งการจัดหาและมอบหนังสือและอุปกรณ์ทางการศึกษาให้แก่โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

 

 

บริการหนังสือเดินทางเพื่อประชาชน

กระทรวงการต่างประเทศได้ปรับปรุงระบบการให้บริการหนังสือเดินทาง โดยการเพิ่มช่องบริการให้มากยิ่งขึ้น การเพิ่มและพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟแวร์ การจัดทำระบบเชื่อมโยงข้อมูลหนังสือเดินทางกับประวัติบุคคลต้องห้ามเดินทางออกนอกประเทศ การพัฒนารูปแบบและการผลิตหนังสือเดินทางรวมทั้งการนำเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่มาใช้ในการพัฒนาระบบการให้บริการทำหนังสือเดินทางที่ทันสมัย รวดเร็ว และป้องกันการปลอมแปลง ได้แก่ หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-passport)

นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศยังได้จัดโครงการหนังสือเดินทางสัญจรขึ้น เพื่อจัดหน่วยบริการเคลื่อนที่ออกให้บริการทำหนังสือเดินทางแก่ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ซึ่งอาจไม่ได้รับความสะดวกในการเข้ามารับบริการจัดทำหนังสือเดินทาง ณ กองหนังสือเดินทางในกรุงเทพมหานครหรือสำนักงานสาขาในภูมิภาค ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายของรัฐบาลที่เน้นการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนในการเข้ารับบริการจากภาครัฐอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม

จากผลสำเร็จในการเพิ่มประสิทธิภาพและความรวดเร็วในการให้บริการจัดทำหนังสือเดินทางแก่ประชาชน ทำให้กรมการกงสุลซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในด้านการให้บริการหนังสือเดินทาง ได้รับรางวัลจาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีในฐานะส่วนราชการดีเด่นด้านการบริหารและการจัดการเพื่อการบริการประชาชนประจำปี 2544

 

 

การทูตวัฒนธรรม

การทูตวัฒนธรรม (cultural diplomacy) ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญของรัฐบาลเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและความรู้สึกที่ดีซึ่งกันและกันระหว่างคนไทยกับชาวต่างประเทศ รวมทั้งส่งเสริมบทบาทของภาคประชาชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินความสัมพันธ์ลงสู่ระดับประชาชนให้เพิ่มมากขึ้น

นอกจากการส่งเสริมการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมไทยให้เป็นที่รู้จักและชื่นชอบแก่ชาวต่างประเทศ ตลอดจนการดำเนินโครงการบัวแก้วสัมพันธ์เพื่อสร้างเครือข่ายและทัศนคติที่ดีระหว่างผู้บริหารของไทยกับนานาประเทศแล้ว กระทรวงการต่างประเทศยังได้สร้างความเข้าใจอันดีในระดับประชาชนด้วยการให้ทุนการศึกษาหรือฝึกอบรมในประเทศไทยแก่นักเรียน นักศึกษา และบุคลากรของต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน การสนับสนุนอาจารย์ผู้สอนและสื่อการเรียนการสอนให้แก่โครงการสอนภาษาไทยในประเทศต่าง ๆ รวมทั้งการส่งเสริมและอำนวยความสะดวกให้เกิดความร่วมมือทางวิชาการระหว่างสถาบันการศึกษาของไทยกับต่างประเทศเพื่อหล่อหลอมให้บุคคลที่จะต้องเติบโตเป็นอนาคตและกำลังสำคัญของต่างประเทศมีความใกล้ชิด ผูกพัน เข้าใจวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของคนไทยอย่างถูกต้อง และมีทัศนคติที่ดีต่อคนไทยและประเทศไทยติดตัวไปในระยะยาวและส่งเสริมให้การดำเนินนโยบายการทูตวัฒนธรรมของรัฐบาลไปสู่ระดับประชาชนได้อย่างแท้จริง

 

 

การช่วยเหลือและคุ้มครองคนไทยในต่างประเทศ

รัฐบาลมีนโยบายที่ชัดเจนในการส่งเสริม รักษา และคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์ของประเทศ และภาคเอกชน แรงงานและคนไทยในต่างประเทศ รวมทั้งการให้ความช่วยเหลือและอำนวยความสะดวกให้แก่คนไทยในต่างประเทศ โดยใช้การต่างประเทศเป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินนโยบายดังกล่าวให้เป็นรูปธรรม

ที่ผ่านมา กระทรวงการต่างประเทศได้ดำเนินการปรับปรุงระบบการจัดเก็บข้อมูลทะเบียนราษฎร์และทะเบียนครอบครัว จากการจัดเก็บโดยเอกสารมาเป็นการจัดเก็บโดยระบบบันทึกข้อมูลอิเล็คทรอนิกส์และได้แจกจ่ายแผ่นบันทึกข้อมูลไปยังสถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ทุกแห่งทั่วโลกเพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนที่ประสงค์จะตรวจสอบหรือคัดข้อมูลทะเบียนราษฎร์ของตนในต่างประเทศรวมทั้งได้นำระบบการส่งกลับทางไปรษณีย์มาให้บริการด้านการรับรองเอกสารกับกระทรวงการต่างประเทศ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนที่มาขอรับบริการไม่จำเป็นต้องมารับเอกสารคืนด้วยตนเอง

ในด้านการให้ความช่วยเหลือคนไทยในต่างประเทศนั้น กระทรวงการต่างประเทศได้ให้ความช่วยเหลือคนไทยที่ประสบภัยและตกทุกข์ได้ยากในต่างประเทศโดยทั่วไป การให้ความช่วยเหลือแรงงานไทยและประมงไทยที่ประสบปัญหาในต่างประเทศ การให้ความช่วยเหลือและดูแลนักเรียนทุนรัฐบาลและข้าราชการฝึกงานในต่างประเทศ รวมทั้งการให้ความช่วยเหลือกรณีคนไทยเสียชีวิต การติดตามคนไทยผู้สูญหาย และการช่วยเหลือเรียกร้องให้คนไทยและแรงงานไทย

นอกจากการให้ความคุ้มครองและช่วยเหลือคนไทยในต่างประเทศแล้ว รัฐบาลยังได้เน้นบทบาทของกระทรวงการต่างประเทศในการจัดตั้งศูนย์ประสานงาน 24 ชั่วโมง และการจัดเตรียมมาตรการรักษาความปลอดภัยและแผนอพยพคนไทยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ เช่น กรณีเหตุการณ์การก่อวินาศกรรมในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544 กรณีโจมตีทางทหารเพื่อปราบปรามขบวนการก่อการร้ายในอัฟกานิสถานและในอิรัก กรณีการเผาทำลายสถานอัครราชทูตไทยและทรัพย์สินของเอกชนในกรุงพนมเปญ กรณีธรณีพิบัติจากคลื่นยักษ์สึนามิ และกรณีเหตุการณ์การก่อวินาศกรรมในกรุงลอนดอน